Stel: er zijn 200 plekken voor een populaire opleiding. De inschrijving opent maandagochtend om 10:00 uur. Om 10:03 zijn alle plekken bezet. De mensen die het hardst op F5 drukten, zitten binnen. De rest mag het volgend jaar opnieuw proberen. Klinkt eerlijk? Dat is het niet.
Snelheid is geen verdienste
Bij ‘first come, first served’ wint degene die het snelst klikt. Niet degene met de grootste behoefte, de beste motivatie of de hoogste geschiktheid. U beloont in feite drie dingen: een snelle internetverbinding, een flexibel schema en digitale vaardigheid.
Uit onderzoek van het CBS (2023) blijkt dat 2,5 miljoen Nederlanders moeite hebben met digitale overheidsdiensten. Bij online inschrijfsystemen met beperkte capaciteit vallen zij als eerste af.
Eerlijke subsidieverdeling in de praktijk: een handleiding voor overheden
De illusie van gelijke kansen
Het probleem met ‘first come, first served’ is dat het gelijkheid suggereert. Iedereen krijgt dezelfde deadline, dus iedereen heeft dezelfde kans. Maar dat klopt alleen als iedereen ook dezelfde uitgangspositie heeft.
Een HR-manager met twee beeldschermen heeft een fundamenteel andere startpositie dan een zorgmedewerker die om 10:00 uur midden in een dienst zit.
“We verloren vorig jaar 40% van onze gewenste deelnemers binnen drie minuten na opening. De mensen die het meest gebaat waren bij de training, waren niet de mensen die het snelst konden inschrijven.”
De kosten zijn hoger dan u denkt
De schade van een slecht verdeelmechanisme gaat verder dan individuele teleurstelling. U krijgt niet de meest geschikte deelnemers, maar de snelste. Onderzoek van SURF laat zien dat snelle inschrijvers bij open online cursussen tot 35% vaker uitvallen dan deelnemers die via selectie zijn geplaatst.
Wat zijn de alternatieven?
De oplossing is niet ingewikkeld. Loting geeft iedereen die zich binnen een periode aanmeldt evenveel kans. Simpel, transparant en bewezen effectief bij schoolplaatsing in Amsterdam en Rotterdam. Gewogen toewijzing geeft prioriteit op basis van relevante criteria. En meerdere rondes spreiden de capaciteit zodat niet alles afhangt van één klikmoment.
Tijd om het anders te doen
‘First come, first served’ is niet eerlijk. Het voelt alleen zo, omdat we het gewend zijn. Als u verantwoordelijk bent voor de verdeling van opleidingsplekken, subsidies of evenementen, is de vraag niet of u dit systeem moet heroverwegen, maar wanneer.
De technologie om het beter te doen bestaat al. Het begint met de erkenning dat snelheid geen criterium hoort te zijn. Ontdek de mogelijkheden op LMS.nl.
